Wat is henna en waarom is het gezond?

Henna is bij verschillende volkeren al meer dan vijfduizend jaar een traditioneel onderdeel van het verzorgingsritueel en is voornamelijk bekend om haar en huid op natuurlijke wijze te kleuren. Een andere naam voor henna is ‘mehndi’. Dit woord komt uit het Sanskriet (mendhikā). Het gebruik van henna komt vooral voor in Afrikaanse, Arabische, Indische en Turkse culturen, maar wordt ook elders toegepast. Zo wordt het gebruik van mehndi al beschreven in oude Vedische geschriften en dateren de oudste versieringen uit Egypte, waar henna werd gevonden op mummies. Iedere cultuur heeft eigen rituelen en bijbehorende gebruiken, kleuren en patronen. Ook de betekenis verschilt, maar over het algemeen wordt henna gezien als bron van bescherming, geluk, kracht en voorspoed. Tevens staat het bekend als een teken van gezondheid, sensualiteit en vruchtbaarheid. 

Wat is henna?

Henna is een natuurlijke kleurstof die gebruikt wordt als traditioneel onderdeel van het verzorgingsritueel. De kleurstof is afkomstig van de hennaplant; Lawsonia inermis. De hennastruik komt van nature voor in Noord-Afrika, India en Azië. Bloemen van de plant wordt toegepast in cosmetica, parfum en medicinale doeleinden. Bladeren en takken worden vermalen tot henna poeder. Dit poeder kan worden vermengd tot een pasta met citroensap of een ander zuur. De actieve stof lawsone reageert chemisch met het eiwit keratine dat zich in het haar, de huid en de nagels bevindt. Dit resulteert in een permanente kleur die aanhoudt totdat het huid of haar wordt afgeworpen. Het uiteindelijke resultaat van de kleur is afhankelijk van de eigen haar- of huidskleur en de duur van het intrekken. De kleur zal echter bruin, oranje of rood zijn. 

Henna toepassingen

De bekendste toepassing van henna is om haar, huid en nagels te kleuren. Mehndi wordt echter ook gebruikt om leder en stoffen te kleuren. Daarnaast wordt het veelvuldig gebruikt in cosmetica, zoals shampoo en zeep. De bloemen worden bijvoorbeeld gebruikt bij het vervaardigen van etherische olie, parfum en thee. En ook de schors en zaden worden voor diverse doeleinden toegepast. Mehndi is tevens een medisch hulpmiddel, met name in de Ayurvedische geneeskunde. Bijvoorbeeld om huidaandoeningen mee te behandelen en het heeft een verkoelend effect. Nomaden in de woestijn gebruikten bijvoorbeeld henna pasta om het lichaam af te koelen. De pasta werd aangebracht op de handpalmen en voetzolen. Zolang de kleur op de huid aanwezig is, houdt het verkoelende effect aan. Ook spiritueel wordt mehndi toegepast. De etherische olie van henna wordt in India bijvoorbeeld gebruikt tijdens religieuze ceremonies voor het openen van een hoger bewustzijn en het verminderen van prikkelbaarheid.

Waarom is henna gezond?

Omdat henna een hoge concentratie antibacteriële, ontstekingsremmende en schimmelwerende eigenschappen bevat, kan deze medicinale voordelen bieden bij behandeling van de huid. Henna kan bijvoorbeeld goed ondersteunen in de behandeling van brandwonden, schimmelinfecties en voetschimmel. Als kompres kan het eczeem verzachten. En simpelweg een klein beetje hennapoeder verhelpt irritatie bij luieruitslag. De bloemen gedrenkt in azijn en aangebracht op het voorhoofd, biedt verlichting bij hoofdpijn door de zon. Het verkoelende effect van henna kan ook helpen om het lichaam te ontspannen en biedt koeling bij brandwonden en koorts. Hennabladeren die met water in een bal worden gerold en in de hand worden geplaatst, helpen de temperatuur te verlagen. Het schijnt dat het drinken van henna thee de bloeddruk effectief verlaagt en de gezondheid van de milt en lever verbeterd. Henna ondersteunt ook de gezondheid van het haar. Het helpt haarscubben te dichten, breuken voorkomen en is een natuurlijke behandeling tegen roos.

Zelf henna maken

Meng de gewenste hoeveelheid hennapoeder tot een egale paste met fijn kristal suiker en een zuur bestanddeel om de kleur goed naar buiten te laten komen, zoals azijn of citroen. Voor honderd gram poeder is ongeveer tweeënhalve eetlepel suiker en tweehonderdvijftig milliliter citroensap nodig. Afhankelijk van de gewenste toepassing kan er ook een essentiële olie, zoals arganolie, kokosolie of olijfolie worden toegevoegd om henna extra voedend en verzorgend te maken. Azijn of citroensap kan ook worden vervangen door zwarte thee of rozenwater. Geraspte walnootschil kan worden toegevoegd om de kleur donkerder te maken. Het maken van henna wordt gedaan om gevoel en is daarom nooit precies hetzelfde.

Gebruik bij voorkeur en voor het beste resultaat een houten of glazen bakje en lepel, maar zeker geen metaal. Belangrijk om te weten is wel dat het materiaal blijvend kleur kan krijgen. Dek de pasta af met huishoudfolie en laat deze ongeveer vierentwintig uur rusten onder een handdoek en op kamertemperatuur. De consistentie van de pasta dient zo stevig te zijn, dat het niet druipt. Dit kan eenvoudig getest worden door de kom op de kop te houden. Als de pasta op z’n plaats blijft is deze goed. De pasta kan eventueel iets smeuïger gemaakt worden door voor gebruik een scheutje water of citroensap toe te voegen. Voeg voor het aanbrengen van patronen op de huid drie eetlepels stroop aan de pasta, nadat deze gerust heeft. Pasta die na toepassing overblijft kan worden ingevroren.

Belangrijk om te weten is dat henna die zwart van kleur is gevaarlijk kan zijn. De donkere kleur impliceert dat de pasta is gemend met chemische componenten.

Henna aanbrengen in het haar

Het is belangrijk om het haar minimaal een dag van te voren niet meer te wassen. De natuurlijke oliën in het haar kunnen zo optimaal hun werk doen waardoor de kleuring beter zal uitpakken. Bescherm de kleding, nek en schouders tegen de henna. Draag handschoenen en breng de henna pasta pluk voor pluk aan. Zet het haar vast boven op het hoofd en bedek met bijvoorbeeld een plastic folie en een oude handdoek. Gebruik in ieder geval nooit aluminiumfolie. Pas tijdens het uitspoelen ook op dat de henna niet teveel op het lichaam komt, om te voorkomen dat dit een rode kleur geeft. Uitspoelen gebeurt bij voorkeur alleen met water zodat de kleur zich de komende achtenveertig uur nog verder kan ontwikkelen.

Mehndi aanbrengen op de huid

Henna kan op de huid worden aangebracht met een applicator, zoals een cone, knijpflesje of spuit. Het is afhankelijk van persoonlijke voorkeuren welke techniek het prettigst is. Aanbrengen van patronen kan door uit de losse hand te werken en de vrije fantasie te gebruiken, maar ook met behulp van zelfklevende mehndi sjablonen.

Hoelang moet henna intrekken op de huid of in het haar?

Het is afhankelijk van het gewenste resultaat hoe lang de henna dient in te trekken. Traditioneel wordt aanbevolen om het enkele uren tot een nacht in te laten trekken, want hoe langer het intrekt, hoe donker de kleur zal zijn en hoe langer deze zichtbaar blijft. Voor een optimaal resultaat dient de henna minimaal vier tot zes uur in te trekken. Voor een licht resultaat is twee tot vier uur voldoende. Patronen op de huid hebben een droogtijd van ongeveer twintig tot dertig minuten.

Zijn er specifieke gelegenheden voor het aanbrengen van mehndi? 

Henna wordt traditioneel toegepast tijdens speciale gelegenheden zoals Eid, bruiloften, tijdens de maand Ramadan en andere festivals.